Cận cảnh nông nghiệp công nghệ cao

“Mình bái phục cách họ làm nông nghiệp, với các công nghệ sản xuất giống, tưới nhỏ giọt, sản xuất trong nhà lưới, nhà kính, công nghệ bảo quản, chế biến thực phẩm…” – Đại sứ Việt Nam tại Israel Cao Trần Quốc Hải bày tỏ với đoàn đại biểu TPHCM do đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM dẫn đầu đến Israel vào tháng 5-2018 nhằm tìm hiểu kinh nghiệm, mô hình hoạt động để trở thành “quốc gia khởi nghiệp” của Israel, từ đó hiểu và vận dụng cho TPHCM, cũng như tìm khả năng hợp tác với các đối tác của nước bạn.

Một trong những địa chỉ đoàn đến tham quan, tìm hiểu, đó là Green 2000 – một công ty có bề dày 25 năm trong lĩnh vực tư vấn, chuyển giao công nghệ quản lý và sản xuất nông nghiệp công nghệ cao; từ thiết lập, xây dựng, vận hành, đào tạo huấn luyện trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, đến các hoạt động tư vấn, chuyển giao công nghệ quản lý, trang thiết bị trong sản xuất nông nghiệp, công nghệ bảo quản và chế biến sau thu hoạch. Đây có thể coi là một hình mẫu về xuất khẩu “cách thức sản xuất nông nghiệp”, với sản phẩm hiện có mặt tại 30 quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Chuyên gia Công ty Green 2000 giới thiệu với đoàn đại biểu TPHCM về công nghệ tưới nhỏ giọt

Tham quan khu phức hợp trồng trọt, chăn nuôi, chế biến của Green 2000, thấy họ trồng rau trong bể thủy canh; trồng cà chua trong nhà kính; nuôi cá trong bể composite; nuôi gà bằng dây chuyền ăn, uống tự động… cả đoàn ai cũng trầm trồ. Khu phức hợp rộng lớn nhưng sạch sẽ, ngăn nắp, đẹp đẽ như một công viên, và đặc biệt là không có mùi hôi. Thật ngạc nhiên, hoạt động quy mô lớn, đa dạng, nhưng lãnh đạo công ty Green 2000 cho biết nhân sự cơ hữu của họ chỉ là 24 người.

Công nghệ này nói gọn như sau: Một hệ thống hút không khí từ nhà kính, ngưng tụ lại hơi ẩm và giải phóng không khí khô thông qua các cổng ở phía trên thân máy. Nước ngưng tụ được tái chế dưới dạng nước cất và có thể được sử dụng để tưới tiêu. Hệ thống cơ bản có thể rút ra 22.000m³ không khí mỗi giờ, từ đó nó ngưng tụ khoảng 45 lít nước mỗi giờ ở nhiệt độ 18^oC và RH là 80%. Ngoài hệ thống cơ bản, còn có các hệ thống được xây dựng để làm việc ở các vùng khí hậu khác nhau để có thể thích hợp với các loại cây trồng đa dạng. Israel luôn cho ra đời các công nghệ tiên tiến nhất trong lĩnh vực nông nghiệp. Từ các phương pháp tưới hiện đại tới các công nghệ vi sinh, máy móc, robot nông nghiệp. Công nghệ mới luôn được họ công bố trên các phương tiện truyền thông, tại các triển lãm và hội thảo. Một ví dụ, lâu nay người trồng trọt phải đấu tranh với độ ẩm tương đối cao (RH) tại nhà kính, thường gây ra bệnh nấm và vi khuẩn có nguồn gốc thực vật, có thể lây lan nhanh chóng và làm hỏng sản lượng. Trong thời gian đoàn chúng tôi đến Israel, một công nghệ giải quyết vấn đề này được công bố trên Cổng thông tin nông nghiệp quốc tế Israel, phát triển bởi kỹ sư Avraham Arbel, công tác tại Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Israel ở Beit Dagan.

Nói đến Israel không thể không nói đến mô hình hợp tác xã có tên là Kibbutz. Đây là tổ chức cộng đồng nông – công nghiệp nông thôn dựa trên nguyên lý sở hữu chung tài sản, công bằng và hợp tác sản xuất, tiêu dùng và đảm bảo phúc lợi xã hội. Hoạt động của Kibbutz dựa trên nguyên tắc dân chủ trực tiếp. Hội đồng Kibbutz đặt ra chính sách, ra quyết định về hoạt động và ngân sách, bầu nhân sự, phê chuẩn thành viên mới. Israel hiện có khoảng 300 Kibbutz, đóng góp trên 30% sản lượng nông nghiệp, 6,3% sản lượng công nghiệp và góp phần phát triển hoạt động du lịch ở Israel.

Quốc gia khởi nghiệp

Trong khuôn khổ chương trình công tác tại Israel, đoàn đại biểu TPHCM đã đến Cơ quan đổi mới sáng tạo Israel. Tại đây, ông Amiram Aplebaum, khoa học gia trưởng Bộ Kinh tế – Công nghiệp Israel kiêm Chủ tịch Cơ quan đổi mới sáng tạo của Israel, cho biết: Từ 44 năm trước, Chính phủ Israel đã đứng ra đầu tư vào các công ty khởi nghiệp tư nhân và có chính sách thành lập quỹ hỗ trợ nguồn vốn cho các doanh nghiệp (DN) khoa học – công nghệ. Chính phủ Israel luôn có những chính sách ưu đãi đối với các DN khởi nghiệp, chẳng hạn thuế suất thuế thu nhập DN đối với các DN khởi nghiệp gần như bằng 0%. Cùng với đó, Chính phủ tạo cầu nối giữa các cơ quan nghiên cứu, giới học thuật với các DN tư nhân.

Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Thiện Nhân hội kiến Tổng thống Israel Renven Rivlin tại TP Jerusalem, tháng 5-2018

 Lãnh đạo Israel quan niệm rằng chỉ trí tuệ của người Israel thì chưa đủ, cần phải vượt qua tư duy cục bộ, phải huy động, kết nối nhân tài trên toàn cầu để xây dựng đất nước. Về thị trường, cũng phải hướng đến thị trường toàn cầu. Đặc biệt, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Israel đã hình thành được 100 năm.

Cơ quan đổi mới sáng tạo Israel có 6 đơn vị trực thuộc: hợp tác giáo dục; chuyển giao công nghệ; quỹ hỗ trợ, đầu tư vào các công ty khởi nghiệp; các vườn ươm DN khởi nghiệp; đơn vị thúc đẩy các nghiên cứu – phát triển; bộ phận tham gia công tác xã hội. Cơ quan Đổi mới sáng tạo Israel sẽ trợ giúp tiền cho các DN trong trường hợp DN có ý tưởng rất hay nhưng gặp khó khăn về tài chính. Nếu DN thất bại thì không phải trả lại tiền, còn thành công thì DN phải nộp lại mỗi năm 3-5% lợi nhuận, để Cơ quan đổi mới sáng tạo Israel dùng trợ giúp tiếp cho các DN  khởi nghiệp khác, kể cả các DN thất bại có cơ hội khởi nghiệp trở lại.

Ông Amiram Aplebaum cũng cho biết, khi Chính phủ Israel đầu tư 1 USD cho khởi nghiệp sáng tạo thì sẽ thu lại 5-8 USD, có khi lên đến 17 USD. Hiện 43% các sản phẩm xuất khẩu của Isreal là sản phẩm công nghệ cao, nhưng số lượng nhân lực tạo ra nó chỉ chiếm 8% tổng lực lượng lao động.

Kết thúc chuyến công tác, trao đổi với nhóm phóng viên tháp tùng đoàn, Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Thiện Nhân đã đúc kết gọn gàng chìa khóa thành công của Israel, đó là: Thất bại là mẹ thành công; Phản biện, tranh luận để phát triển; Bồi dưỡng và phát hiện nhân tài; Ý thức toàn cầu.

Báo SGGP _ KHẮC VĂN

Diện tích đất nông nghiệp suy giảm từng năm, phải trồng những cây con sử dụng ít diện tích đất nhưng có giá trị, đó là đặc trưng của nền nông nghiệp đô thị. Nhờ ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học vào sản xuất nông nghiệp đô thị, TPHCM trở thành một trong những địa phương đi đầu cả nước khi đạt được một số thành công nhất định, giá trị sản xuất đất nông nghiệp đạt 450 triệu đồng/ha vào năm 2017.

Xác định sản phẩm chủ lực

UBND TPHCM vừa ban hành danh mục nhóm sản phẩm chủ lực của ngành nông nghiệp TP ở 3 lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản. Trong đó, nhóm sản phẩm cây trồng chiếm 57,5% tổng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp năm 2017 với sản phẩm chính là rau, hoa kiểng.

Diện tích gieo trồng rau hàng năm trên 7.200ha (sản lượng trên 490.400 tấn/năm), trong đó diện tích ứng dụng công nghệ cao đạt hơn 1.300ha (chiếm 37%).

Hoa lan được xác định là sản phẩm chủ lực của ngành nông nghiệp TP. Nhóm sản phẩm chăn nuôi gồm bò sữa (con giống, sữa), heo (con giống, thịt). Nhóm sản phẩm thủy sản là tôm nước lợ chiếm tỷ trọng 49,2% trong ngành thủy sản, riêng cá cảnh là sản phẩm tiềm năng.

Những năm gần đây, nghề nuôi cá cảnh của TP có tốc độ phát triển nhanh, tăng trưởng bình quân của sản lượng cá cảnh xuất khẩu đạt 18,6%, giá trị kim ngạch xuất khẩu tăng 27%.

Tuần qua, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao TPHCM (AHTP) công bố 5 mô hình trồng được AHTP hoàn thiện quy trình công nghệ và chuyển giao các doanh nghiệp, hộ dân trồng 5 năm qua ở 30 tỉnh thành như Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Long An, Tây Ninh, Tiền Giang, Bến Tre, Kiên Giang, An Giang, Sóc Trăng, Đắk Lắk, Phú Yên, Quảng Bình, TPHCM… và được Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT) công nhận là “Tiến bộ kỹ thuật quốc gia”.

                 Chế biến rau tại HTX Phước An. Ảnh: CAO THĂNG

Đó là quy trình trồng một số loài rau ăn lá trên giá thể nhà màng, quy trình trồng dưa lưới, trồng cà chua bi, trồng ớt và quy trình sản xuất đến sơ chế rau ăn lá theo chuỗi khép kín đạt chuẩn an toàn thực phẩm mang lại hiệu quả cao ở những nơi ứng dụng.

Có thể nói, việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp đô thị TPHCM ngày càng cụ thể và rõ nét, nhất là khi TP xác định các nhóm nông sản chủ lực làm định hướng phát triển trong thời gian tới với các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho người sản xuất.

Bà Nguyễn Thị Bạch Mai, Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM, cho rằng để người dân an tâm sản xuất cần 2 yêu cầu: quy hoạch vùng đất nông nghiệp ổn định từ 20 – 30 năm và kế hoạch sản xuất để đảm bảo chất lượng cũng như đầu ra sao cho không bị được mùa mất giá.

Trước đó, đại diện Phòng Kinh tế huyện Củ Chi (TPHCM) cho biết, nông dân có thể trồng những sản phẩm thị trường yêu cầu nhưng luôn bận tâm câu hỏi, tiêu thụ như thế nào? Vì vậy, công nghệ cao chưa thể mở rộng như ý muốn khi nông dân chưa mạnh dạn vay vốn đầu tư công nghệ cao do băn khoăn bao giờ thu hồi vốn vì đầu ra chưa thật sự ổn định. Như vậy, vấn đề ở đây không còn là kỹ thuật mà là vấn đề kinh tế và thị trường.

Tìm đầu ra 

Nhiều ý kiến cho rằng, sản xuất các loại nông sản đạt chất lượng cao không khó, nhưng cái lo của nông dân vẫn là bán cho ai, tiêu thụ như thế nào? Kinh nghiệm thực tế cho thấy, việc kết nối với những doanh nghiệp, tập đoàn lớn nhằm giúp tiêu thụ nông sản ổn định cho nông dân sản xuất nhỏ, giải quyết vấn đề đầu ra một cách căn cơ.

Nhưng để làm được điều này, nông dân cần vào các loại hình kinh tế tập thể, nhất là hợp tác xã. Vì doanh nghiệp không thể làm việc với từng hộ mà phải qua một đại diện như hợp tác xã. Đây là nơi đàm phán để có thể cung ứng dịch vụ đầu vào hay để mua vật tư nông nghiệp với giá thấp hơn thị trường và đàm phán doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm với giá ổn định quanh năm.

Theo ông Trần Trường Sơn, nguyên Phó Chủ tịch Hội Nông dân TP, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao hay tiêu thụ nông sản.

Như việc Metro Cash & Carry Việt Nam trước đây, nay là MM Mega Market (MM), 20 năm qua đã tập huấn cho hơn 20.000 hộ nông dân, ngư dân giúp nâng cao sản lượng, an toàn sản phẩm để tiếp cận tốt hơn với nền thương mại hiện đại, cũng như nâng cao năng lực trong dài hạn; sau đó hợp tác, liên kết với nông dân, hợp tác xã các ở các tỉnh để có nguồn hàng ổn định, từng bước hình thành 4 trạm trung chuyển nông sản hàng hóa về rau (Lâm Đồng), thủy sản (TP Cần Thơ), thịt (Đồng Nai), trái cây (Bến Tre).

Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của MM trực tiếp làm việc với nông dân, hợp tác xã từ lựa chọn giống; lên kế hoạch sản xuất, thu hoạch, bao bì đóng gói và vận chuyển trực tiếp đến các trạm trung chuyển, đảm bảo các tiêu chuẩn cao nhất về chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm.

Hộ nông dân tham gia hợp tác phải có nhật ký sản xuất, ghi chép chi tiết thời gian sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thời gian thu hoạch và thực hiện kiểm nghiệm định kỳ.

Từ năm 2008, khi lập trạm trung chuyển đầu tiên về rau củ ở Lâm Đồng, cho thấy hiệu quả trong quá trình kết nối hộ sản xuất nhỏ đến thị trường thông qua việc liên kết và hợp tác sản xuất để có đầu ra ổn định.

Từ những kết quả đó, ông Phidsanu Pongwatana, Giám đốc điều hành MM Mega Market Việt Nam, cho rằng MM xây dựng Trạm trung chuyển trái cây tại tỉnh Bến Tre nhằm cung cấp nguồn trái cây an toàn, chất lượng cao cho hệ thống 19 trung tâm MM trên toàn quốc. Đồng thời, phục vụ mục tiêu xuất khẩu trái cây Việt Nam sang Thái Lan, Trung Quốc…

Nói chung về chuỗi giá trị nông sản hay nói riêng về rau quả an toàn, Th.S Từ Minh Thiện, Phó ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao TPHCM, nhấn mạnh đến vai trò của việc liên kết giữa các khâu để chuỗi liên kết có thể thành công và loại bỏ sự mất lòng tin qua việc xây dựng môi trường tin cậy. Chỉ khi nào hộ cá thể tham gia vào các tổ chức như hợp tác xã và hợp tác xã liên kết với doanh nghiệp tạo thành một chuỗi giá trị nông sản thì mới có thể nói đến việc đầu ra ổn định được giải quyết một cách căn cơ

Báo SGGP _ CÔNG PHIÊN

Nhờ phủ lưới điện rộng khắp nên nông dân Bình Chánh đã ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp

Điện tới vùng sâu 

Người dân ở huyện nông thôn mới Bình Chánh có được cuộc sống sung túc nhờ kinh tế phát triển, hàng hóa vận chuyển thuận lợi… có phần đóng góp không nhỏ của ngành giao thông và ngành điện. Đây là những nhân tố thúc đẩy sản xuất kinh doanh, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

Chỉ trong năm 2017, Công ty Điện lực Bình Chánh đã cải tạo và xây dựng mới 74,6km đường dây trung thế, 4,6km đường dây hạ thế, lắp đặt 103 trạm điện với tổng công suất 38.200kVA; tăng cường công suất 13 trạm hạ thế với tổng công suất tăng thêm 1.375kVA, đưa tỷ lệ hộ dân sử dụng điện thường xuyên từ lưới điện quốc gia đạt 100%.

Ngay sau khi phủ mạng lưới điện rộng khắp, UBND huyện Bình Chánh phối hợp với Công ty Điện lực Bình Chánh hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả. Nhằm nâng cao độ tin cậy cung cấp điện cho khách hàng tại các xã trên địa bàn, trong năm 2018, Công ty Điện lực Bình Chánh hưởng ứng “Phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới” tiếp tục thực hiện kế hoạch cải tạo, nâng cấp và kiện toàn hệ thống lưới điện trung – hạ thế dài hơn 103km trên địa bàn huyện quy mô 185MBA,  công suất 45.240kVA  với tổng vốn đầu tư hơn 93 tỷ đồng.

Trước yêu cầu cấp thiết phải nhân rộng mô hình điện khí hóa nông thôn, hình thành và phủ khắp vùng ngoại thành mạng lưới điện quốc gia thông suốt từ nơi phát điện đến tận nơi sử dụng như hộ gia đình, trang trại (trồng trọt và chăn nuôi), Công ty Điện lực Bình Chánh đã đẩy mạnh công tác phủ kín lưới điện đến từng ngõ hẻm, xóa điện kế tổng, gắn điện kế cấp điện trực tiếp đến từng hộ dân và bán điện đúng giá quy định, góp phần thay đổi căn bản bộ mặt nông thôn Bình Chánh; trong đó, xã Bình Lợi còn được hoàn thiện và phát triển lưới điện theo tiêu chí nông thôn mới, đáp ứng đầy đủ và kịp thời nhu cầu thắp sáng, sinh hoạt cho người dân với tổng vốn đầu tư trên 4,6 tỷ đồng.

Hiện toàn bộ xã, thị trấn trên địa bàn huyện Bình Chánh đã phủ kín lưới điện quốc gia, cơ bản hoàn thành tiêu chí điện nông thôn theo Bộ Tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 với lưới điện trung, hạ áp và trạm biến áp phân phối, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật về cung cấp điện, 100% hộ dân sử dụng điện qua điện kế đấu nối trực tiếp từ lưới điện quốc gia.

Phát triển giao thông

Để phục vụ sản xuất, giao thương hàng hóa đến vùng sâu, vùng xa, UBND huyện Bình Chánh đã tập trung phát triển hạ tầng giao thông. Toàn huyện hiện còn 42 tuyến đường do huyện quản lý chưa đạt tiêu chuẩn về kết cấu với chiều dài 71,3km. Dự kiến từ nay đến năm 2020, huyện tiếp tục đầu tư các tuyến đường này bằng cách thực hiện lồng ghép với danh mục đầu tư 16 xã, thị trấn và danh mục đầu tư trung hạn bằng nguồn vốn tập trung.

Không chỉ nâng cấp những tuyến đường chính mà những tuyến đường liên xã, ấp cũng đang được tập trung nâng cấp. UBND huyện giao UBND của 7 xã: Tân Nhựt, Tân Quý Tây, An Phú Tây, Quy Đức, Tân Kiên, Lê Minh Xuân và Bình Chánh hoàn thiện các đường trục xã, liên xã phải đạt bê tông hóa với 14 công trình. Với đường trục ấp, liên ấp, trục tổ được nhựa hóa hoặc bê tông xi măng trước ở 4 xã Bình Lợi, An Phú Tây, Quy Đức, Vĩnh Lộc B đạt chuẩn; còn lại 12 xã với 61 công trình tiếp tục đầu tư, nâng chất. Đường tổ, hẻm có 155 công trình đang tiếp tục đầu tư nhựa hóa hay bê tông xi măng…

Lý giải một số tiêu chí về giao thông chưa đạt, ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Chủ tịch UBND huyện Bình Chánh, chia sẻ còn gặp nhiều khó khăn như việc tất toán, quyết toán các công trình; tiến độ triển khai lập báo cáo kinh tế kỹ thuật để trình các cơ quan, đơn vị thẩm định phê duyệt còn chậm; chất lượng báo cáo của các đơn vị chưa đảm bảo thời gian quy định và theo biểu mẫu yêu cầu. Đặc biệt, phải thực hiện đúng Luật Đầu tư công.

Ngoài ra, một số hộ chưa đồng thuận hiến đất để thi công hoàn thành công trình giao thông, công trình văn phòng ấp đang trình duyệt đơn giá bồi thường nên chưa thực hiện được. Tuy vậy, theo kết quả điều tra cuối năm 2017 của UBND huyện Bình Chánh, có 13/16 xã đạt tiêu chí thu nhập bình quân đầu người trên 52,6 triệu đồng/người/năm (ngoại trừ 3 xã An Phú Tây, Quy Đức, Bình Chánh).

Đến nay, trên địa bàn huyện Bình Chánh đã có 12 xã được UBND TPHCM công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, 2 xã Vĩnh Lộc A và Vĩnh Lộc B còn đang hoàn thiện tiêu chí về môi trường để đạt tiêu chuẩn nông thôn mới. Riêng xã Bình Hưng và thị trấn Tân Túc đạt tiêu chuẩn thành thị.

Báo SGGP _ THANH HẢI

Nông dân phấn khởi khi trồng lan cho lợi nhuận gấp 40-50 lần trồng lúa Ảnh: CAO THĂNG

TPHCM là một trong những địa phương thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp sớm nhất cả nước, nhờ đó đã có sự chuyển dịch và phát triển cao hơn cả nước nhiều năm qua. Tuy nhiên, để có thể đạt được mục tiêu nâng giá trị sản xuất từ mức 450 triệu đồng/ha/năm lên 800 triệu đồng – 1 tỷ đồng/ha/năm trong các năm tới, TPHCM cần những giải pháp gì? Phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với Giám đốc Sở NN-PTNT TPHCM Nguyễn Phước Trung về nội dung này.

PHÓNG VIÊN: Thưa ông, phải chăng khi xác định được hướng chuyển đổi, từ nông nghiệp truyền thống lấy cây lúa làm đối tượng chính sang nông nghiệp đô thị, chọn những cây, con có giá trị cao (2 cây, 2 con) và nay là nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao, đã giúp TPHCM luôn có tốc độ phát triển cao so với cả nước? 

Ông NGUYỄN PHƯỚC TRUNG: Giai đoạn 2001-2004 là thời kỳ chuyển dịch cơ cấu sản xuất rất mạnh của thành phố thông qua chương trình giống chất lượng cao với mũi đột phá 2 cây – 2 con (rau an toàn, dứa cayene, bò sữa, tôm sú), đến năm 2004 bổ sung thêm cây hoa kiểng và con cá cảnh. Từ đó, tạo ra nhiều mô hình hiệu quả như nuôi tôm sú công nghiệp thu nhập 140 triệu đồng/ha/năm; nuôi bò sữa 5 con/hộ, thu nhập 45 triệu đồng/năm; trồng rau an toàn thu nhập 150-180 triệu đồng/ha/năm; nuôi cá sấu 50 con/hộ, thu nhập 150 triệu đồng/năm… Trong giai đoạn 2005-2010, mục tiêu là chuyển dịch diện tích trồng lúa năng suất thấp (11.000ha) sang các loại cây trồng, vật nuôi khác có hiệu quả hơn như rau, hoa kiểng, thủy sản…, góp phần nâng cao giá trị sản xuất ngành nông lâm ngư nghiệp năm 2010 đạt 158,2 triệu đồng/ha/năm.

Nhờ những thành quả đó, TPHCM đã đặt ra mục tiêu lâu dài là phát triển nông nghiệp đô thị theo hướng ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học. Giai đoạn 2014-2017, với việc chuyển 1.967ha diện tích đất lúa hiệu quả thấp (giảm bình quân 6%/năm), 455ha diện tích mía (giảm 5,1%/năm), 1.071ha diện tích cao su (giảm 6,5%/năm), thành phố đã phát triển được nhiều mô hình hiệu quả khi chuyển từ trồng lúa (lợi nhuận bình quân 17 triệu đồng/ha/năm) sang trồng rau các loại (lợi nhuận bình quân 300 – 600 triệu đồng/ha/năm, tăng gấp 17 – 35 lần so trồng lúa), trồng lan các loại (lợi nhuận bình quân đạt 800 triệu đồng – 1 tỷ đồng/ha/năm, gấp 40 – 50 lần so với trồng lúa), nuôi tôm sú (thâm canh, bán thâm canh, lợi nhuận gấp 10 – 25 lần so với trồng lúa). Tương tự với cây mía (lợi nhuận bình quân 10 triệu đồng/ha/năm), khi chuyển sang trồng mai nguyên liệu thì lợi nhuận gấp 70 lần (700 triệu đồng/ha/năm).

Ngoài ra, TPHCM cũng cho thấy việc ứng dụng công nghệ cao đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực cho người nông dân thành phố, qua việc đã hình thành nhiều loại hình và vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Cụ thể như trồng dưa lưới cho lợi nhuận 890 triệu đồng/ha/năm; mô hình trồng rau xà lách thủy canh và cà chua bi cho lợi nhuận 1,1 – 1,3 tỷ đồng/ha/năm; trồng ớt ngọt trong nhà màng, trồng trên giá thể, hệ thống tưới nhỏ giọt cho lợi nhuận 1,2 tỷ đồng/ha/năm; trồng hoa chuông trong nhà màng, giá thể, tưới nhỏ giọt cho lợi nhuận 2,2 tỷ đồng/ha/năm. Đến năm 2017, giá trị sản xuất ngành nông lâm ngư nghiệp của TPHCM đạt 450 triệu đồng/ha/năm, gần gấp 3 lần so với năm 2010.

Có một thực tế, thu nhập từ nông nghiệp của người dân TPHCM ngày càng giảm, nguồn thu nhập chính không còn từ nông nghiệp mà là từ lĩnh vực khác (phi nông nghiệp). Hiện tượng này nói lên điều gì?

Đời sống nông dân được cải thiện và từng bước nâng cao trong thời gian qua, giá trị sản xuất bình quân 1ha đất sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2014-2017 tăng từ 282,5 triệu đồng ở năm 2013 lên 450 triệu đồng (bình quân tăng 12,3%/năm). Theo kết quả điều tra của Cục Thống kê TPHCM, thu nhập người dân nông thôn vùng ngoại thành tăng từ 39,7 triệu đồng/năm ở năm 2014 (khu vực thành thị là 61,4 triệu đồng/năm, gấp 1,54 lần khu vực nông thôn) lên 49,175 triệu đồng/năm ở năm 2017 (khu vực thành thị 65,2 triệu đồng/năm, gấp 1,32 lần), góp phần thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị.

Nhìn chung, TPHCM cũng giống như các thành phố lớn khác trên thế giới, đều chịu nhiều áp lực trong quá trình đô thị hóa. Việc chuyển đổi nguồn thu nhập chính từ nông nghiệp sang các ngành, lĩnh vực khác dẫn đến sự chuyển dịch lao động, góp phần nâng cao thu nhập và đa dạng hóa thu nhập cho người nông dân. Đồng thời, cùng với việc ban hành nhiều chính sách khuyến khích chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nông nghiệp đô thị, TPHCM đã hỗ trợ  rất nhiều nông dân thành phố có thêm nhiều nguồn lực về vốn để mạnh dạn ứng dụng khoa học – công nghệ, đầu tư mở rộng, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập.

 Là người đứng đầu ngành nông nghiệp TPHCM, theo ông, với việc suy giảm diện tích đất nông nghiệp qua từng năm, tương lai nông nghiệp thành phố có còn tồn tại không, khi đô thị hóa gần như không có điểm dừng. Nhất là khi thành phố kiến nghị chuyển đổi 26.000ha đất nông nghiệp sang mục đích khác?

Việc chuyển đổi diện tích đất lúa và các cây trồng khác kém hiệu quả sang các lĩnh vực hiệu quả cao hơn trong nội bộ ngành nông nghiệp và các lĩnh vực khác ngoài ngành nông nghiệp là một chủ trương đúng đắn và cần thiết, với mục tiêu cuối cùng là đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nâng cao thu nhập và đời sống cho người nông dân.

Nhằm tiếp tục đảm bảo vành đai xanh của thành phố, tạo môi trường cho khu vực nội thành, nâng cao thu nhập người nông dân, ngành nông nghiệp TPHCM tiếp tục cơ cấu lại và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị; tập trung vào phát triển sản xuất giống và những cây – con chất lượng cao, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học kết hợp du lịch sinh thái góp phần nâng cao năng suất lao động và giá trị lợi nhuận trên một đơn vị diện tích.

Đẩy mạnh các hoạt động tổ chức sản xuất, sơ chế, chế biến, xúc tiến thương mại, phát triển thị trường; tiếp tục tạo thuận lợi hơn nữa cho phát triển doanh nghiệp nông nghiệp; đào tạo nghề cho khu vực nông thôn; phát huy vai trò trung tâm của hợp tác xã giúp sản xuất nông nghiệp phát triển ổn định bền vững, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới. Mục tiêu của ngành nông nghiệp không chỉ dừng lại ở giá trị sản xuất 450 triệu đồng/ha/năm, mà phải đạt từ 800 triệu đồng – 1 tỷ đồng/ha/năm, qua đó nâng cao thu nhập của nông dân.

Báo SGGP _ CÔNG PHIÊN

Hoàn thiện hạ tầng

Ngay từ đầu, Ban chỉ đạo NTM huyện đã tập trung xây dựng quy hoạch kết cấu hạ tầng, trong đó xác định, giao thông phục vụ sản xuất đảm bảo thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Đặc biệt chú trọng các tuyến đường huyện, phải được nhựa hóa hoặc bê tông hóa, đảm bảo các phương tiện giao thông có thể kết nối tới trung tâm hành chính các xã.

Toàn huyện chỉ còn 6,8km đường huyện (tương đương 10,2%) từ trung tâm xã vào khu sản xuất tập trung chưa được nhựa hóa hoặc bê tông hóa. Ngoài ra, chưa có tuyến đường giao thông nối từ đường Hà Quang Vóc ra sông Lòng Tàu, gây khó khăn trong việc vận chuyển vật tư phục vụ vùng nuôi tôm với diện tích được quy hoạch là 246ha và khu vực nuôi trồng thủy sản lân cận.

Toàn huyện có 130 cầu giao thông, gồm 12 cầu có tải trọng khai thác trên 8 tấn và 118 cầu từ 0,3 tấn đến 0,8 tấn. Hiện nay, còn cầu Bà Đua với chiều dài 50m đã xuống cấp, chưa đảm bảo tải trọng khai thác phù hợp.

Nông dân huyện Cần Giờ thu hoạch tôm

Nhằm đảm bảo nuôi thủy hải sản, huyện triển khai các công trình thủy lợi phòng tránh thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu. Có thể kể đến: Dự án xây dựng hệ thống đê dọc sông Hà Thanh (từ mũi Đồng Hòa đến mũi Cần Thạnh), đã hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu xây lắp, đang vận động nhân dân bàn giao mặt bằng để khởi công; Đề án quy hoạch mạng lưới thủy lợi phục vụ phát triển thủy sản và diêm nghiệp trên địa bàn huyện Cần Giờ giai đoạn 2016-2020 đã triển khai.

Có 22/24 công trình đã hoàn thành các thủ tục và đang chuẩn bị khởi công, 2 công trình còn lại do các hộ dân thuộc phạm vi giải tỏa chưa đồng ý.

Cần Giờ hiện có 34 tuyến đường thủy nội địa địa phương, 8 tuyến đường thủy nội địa quốc gia, 6 tuyến hàng hải và các tuyến sông, rạch do địa phương quản lý; trong 38 bến thủy nội địa có 14 bến vận chuyển hành khách, 5 bến ngang sông, 2 bến hàng hóa và 17 bến bốc dỡ vật liệu xây dựng. Các tuyến đường thủy được lắp đặt hệ thống báo hiệu đảm bảo an toàn, thuận tiện cho các phương tiện lưu thông.

Nâng cao sản xuất

Hạ tầng giao thông phát triển đã tạo nền tảng giúp cho sản xuất nông nghiệp ở Cần Giờ có điều kiện phát triển. Điển hình, vụ muối năm 2018 có 1.558ha, tăng 84ha so với vụ muối năm 2017, trong đó có 1.079ha sản xuất theo mô hình kết tinh trên ruộng trải bạt.

Sản lượng thu hoạch đạt 79.230 tấn, tương ứng năng suất bình quân 50,85 tấn/ha, tăng 9,38 tấn/ha so với vụ muối năm trước. Hiện giá muối tiêu thụ bình quân 1.073 đồng/kg, tăng 18% so cùng kỳ. Ước tính thu nhập bình quân đạt 13,4 triệu đồng/ha.

Vừa qua, UBND huyện Cần Giờ đã trình UBND TPHCM phương án chuyển đổi diện tích sản xuất muối trên địa bàn đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030, theo hướng giảm diện tích, tăng muối lót bạt.

Diện tích nuôi tôm theo hình thức nuôi quảng canh, nuôi công nghiệp và bán công nghiệp đang duy trì 4.125ha; nuôi ao là 884ha. Trong đó, có 3.983ha thu hoạch đạt sản lượng 3.759 tấn. Diện tích mặt nước nuôi nhuyễn thể đạt 1.156ha (nghêu, sò, hàu), trong đó có 408ha thu hoạch, đạt 9.997 tấn nhuyễn thể, tăng 19,2% so cùng kỳ.

Về trồng trọt, sản phẩm chủ lực là cây xoài, tập trung triển khai thực hiện kế hoạch giữ vững, bảo vệ và phát triển diện tích trồng theo quy trình VietGAP từ 13ha lên 33ha. Trong chăn nuôi, tập trung phát triển nghề nuôi yến lấy tổ, đang quy hoạch vùng nuôi đến năm 2025. Hiện nay, toàn huyện có 314 nhà yến, trong đó có 190 căn cho thu hoạch, thu được 4,1 tấn tổ yến, tăng 24,4% so với cùng kỳ.

Trong sản xuất nông nghiệp, UBND huyện trở thành cầu nối tạo ra sự liên kết giữa các doanh nghiệp với vùng sản xuất, hướng đến ký hợp đồng tiêu thụ ổn định. Hiện xã Long Hòa đã làm việc với Tổng công ty Thương mại Sài Gòn thống nhất hỗ trợ trong thu mua, tiêu thụ sản phẩm; xã An Thới Đông kết nối tiêu thụ sản phẩm thủy sản của các hộ dân với Công ty Tuấn Nguyễn.

Một số hộ nuôi tôm đã liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị trên cơ sở hợp đồng cung ứng vật tư, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, được ký giữa nông dân, doanh nghiệp từ khâu sản xuất đến thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Đến hết năm 2018, phấn đấu các xã ở Cần Giờ đạt từ 11 – 13 tiêu chí theo Bộ tiêu chí xây dựng NTM đặc thù vùng nông thôn TPHCM giai đoạn 2016-2020. UBND huyện Cần Giờ sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững.

Đơn cử, hỗ trợ chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án đầu tư xây dựng Khu nuôi trồng thủy sản công nghệ cao ở Hào Võ với 89ha; vận động thành lập HTX nông nghiệp – dịch vụ; hỗ trợ HTX Thuận Yến hoàn chỉnh kế hoạch xây dựng HTX nông nghiệp tiên tiến; hoàn thành việc đăng ký nhãn hiệu chứng nhận Cần Giờ cho sản phẩm yến, xoài cát và khô cá dứa; củng cố tổ chức và hoạt động Tổ hợp tác cây ăn trái Song Đồng…

Báo SGGP _ THANH HẢI

Hội nghị có sự tham gia của 400 đại biểu đến từ bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp.

Theo Cục Xúc tiến thương mại, ứng dụng khoa học công nghệ là một trong những nhân tố quan trọng giúp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp và giúp doanh nghiệp tham gia sâu trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là hướng đi tất yếu đảm bảo hiệu quả kinh tế cao, phát triển bền vững ngành nông nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Còn theo nhiều chuyên gia, phát triển nông nghiệp bền vững cần phải chú ý đến các yếu tố, như: tầm quan trọng của các tiêu chuẩn quốc tế đối với thương mại nông sản, thực phẩm trong thời đại phát triển công nghệ như ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc đối với mặt hàng nông sản thực phẩm; phát triển chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Báo SGGP _ THANH HẢI

Nông dân vệ sinh cho bò để tránh sốc nhiệt

Là “cái nôi” của mô hình bò sữa nông hộ, với đàn bò lớn nhất cả nước nhưng thời gian qua, nông dân TPHCM đã ngán ngẩm với việc nuôi bò sữa mà theo các chuyên gia nông nghiệp, nguyên nhân do giá thu mua sữa bấp bênh, lợi nhuận không còn hấp dẫn nên nông dân không muốn tăng đàn, không còn cần mẫn chăm sóc như trước mà chỉ nuôi thuận theo tự nhiên… khiến chất lượng và năng suất sữa đều sụt giảm.

Giảm đàn 

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, giai đoạn 2014-2018, tổng đàn bò sữa cả nước tăng bình quân 10,1%/năm. Tính tới tháng 6-2018, TPHCM có tổng đàn bò sữa 73.642 con, chiếm 23,76% tổng đàn bò sữa của cả nước, thấp hơn gần 20% so với năm 2014. Trong đó, đàn bò cái vắt sữa là 37.412 con, chiếm tỷ lệ 50,8% so tổng đàn.

TS Phạm Hồ Hải, Phó trưởng Phòng Khoa học Công nghệ (Sở NN-PTNT TPHCM), đánh giá khuynh hướng chung của đàn bò sữa ở TP có giảm tổng đàn nhưng lại tăng tỷ lệ bò cái vắt sữa, năng suất sữa cũng tăng. Điều này phù hợp với Đề án Nâng cao chất lượng đàn bò sữa TPHCM giai đoạn 2016-2020 là duy trì đàn bò sữa không quá 100.000 con, năng suất sữa đạt bình quân 7.700kg/con/năm; xây dựng cơ cấu đàn bò cái sinh sản chiếm 65% – 70% và đàn bò cái vắt sữa chiếm 50% tổng đàn. Ngoài ra, chăn nuôi bò sữa đang theo hướng chăn nuôi tập trung quy mô lớn, giảm dần quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ. Qua khảo sát của Sở NN-PTNT TPHCM, có 96% số hộ chăn nuôi giao sữa cho các công ty lớn như Vinamilk, Friesland Campina… và 3,89% số hộ tự tiêu thụ sữa.

TS Phạm Hồ Hải cho hay, nguồn thu chính của bò sữa chủ yếu từ tiền bán sữa. Trung bình sản lượng sữa khoảng 5.700kg/bò/năm, giá bán khoảng 12.600 đồng/kg, thu được 72 triệu đồng/năm. Bên cạnh đó, một phần nhỏ thu nhập là từ bán bê đực, bò sữa già (để làm thịt) khoảng 5 triệu đồng/con, phân bò được khoảng 2 triệu đồng/con/năm. Tuy nhiên, lợi nhuận vẫn phụ thuộc nhiều vào giá thu mua sữa tươi và thức ăn chăn nuôi (thức ăn tinh hay thức ăn thô).

TS Chung Anh Dũng, Trưởng phòng Phòng Nghiên cứu công nghệ sinh học (Viện Khoa học Kỹ thuật nông nghiệp miền Nam) phân tích, năng suất sữa của đàn bò Việt Nam vẫn còn rất thấp so với các nước phát triển như Australia, Mỹ… Hiện nay, nếu đơn thuần sử dụng tinh bò đực để phối giống cho đàn bò cái có năng suất sữa cao, thì vẫn rất khó để đuổi kịp năng suất sữa bình quân của đàn bò sữa trên thế giới. Điều này cho thấy, nông dân cần chọn lọc, áp dụng thêm nhiều phương pháp, kỹ thuật mới trong lai giống bò sữa.

Ngán ngẫm

Theo TS Đoàn Đức Vũ, Phân viện chăn nuôi Nam bộ, TPHCM xuất phát nhanh hơn nhiều tỉnh thành nhưng đến thời điểm hiện tại đang dần thua nhiều địa phương khác do chăn nuôi nhỏ lẻ. Hiện nông dân ở TPHCM đang giảm sự đầu tư cho đàn bò sữa. Nguyên nhân chính là do quy định thu mua sữa của các công ty sản xuất, chế biến sản phẩm từ sữa chưa thực sự rõ ràng, người chăn nuôi luôn ở thế bị động và thiệt thòi. Đặc biệt, thức ăn ngày càng tăng giá, vì thế người chăn nuôi không còn tâm huyết đầu tư, thay vào đó để đàn bò phát triển thuận theo tự nhiên và việc này đã vô tình khiến môi trường chăn nuôi bị ô nhiễm nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Đến tận các nông hộ chăn nuôi, phóng viên ghi nhận được nhiều nông dân phản ánh về việc thu mua không rõ ràng, nhưng lại không dám nêu tên vì lo ngại sẽ bị đơn vị thu mua cắt hợp đồng. Theo nhiều nông dân, có đơn vị thu mua giá 7.000 – 14.000 đồng/kg và rất hiếm khi bán được giá 14.000 đồng/kg…

TS Chung Anh Dũng cho biết khí hậu, bệnh tật, điều kiện quản lý của nông hộ, nhiệt độ, độ ẩm… đã làm ảnh hưởng lên đàn bò. Theo nhiều nghiên cứu trên thế giới, nhiệt độ cao và độ ẩm cao sẽ làm giảm khả năng sản xuất và sinh sản của bò, nhất là các giống bò có nguồn gốc ôn đới và các nhóm bò lai có máu ôn đới nuôi tại vùng nhiệt đới. Con bò thường hay sốc nhiệt khiến chất lượng sữa sụt giảm. Do vậy, chuồng nuôi phải cải thiện với nhiệt độ làm mát như xây dựng hệ thống tạo bóng mát quanh chuồng, hệ thống cách nhiệt trên mái, thiết lập hệ thống làm mát không khí trong chuồng bằng điều hòa nhiệt độ, hệ thống làm mát cục bộ, phun sương. Ngoài ra, lót nền bằng tấm cao su phù hợp với sinh lý bò sữa, đảm bảo vệ sinh bầu vú và sức khỏe móng chân.

Năng suất chăn nuôi là yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh tế và tính bền vững, nông dân cần tập trung đầu tư vào chuồng trại, dinh dưỡng; thường xuyên tẩy uế, vệ sinh chuồng trại, ứng dụng công nghệ vi sinh trong xử lý chất thải chăn nuôi

Báo SGGP _ THANH HẢI

Đánh giá việc thực hiện sáng kiến “Tầm nhìn mới trong nông nghiệp” và mô hình hợp tác công – tư (PPP) tại Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 (WEF ASEAN 2018) diễn ra ở Hà Nội tuần qua, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường khẳng định, đầu tư theo hình thức PPP là một trong những phương thức đầu tư hiệu quả.

Điển hình như vai trò của Nestlé Việt Nam trong việc thúc đẩy sự phát triển và liên kết chuỗi ngành hàng cà phê.

Tại Việt Nam, đã thành lập các nhóm công tác PPP ngành hàng cà phê

Qua gần 8 năm thực hiện, dự án đã hình thành được những vùng sản xuất nguyên liệu và nông dân đã học được kỹ thuật canh tác để đạt năng suất cao, môi trường tốt, hiệu quả cuối cùng cao nhất.

Nhà đầu tư Nestlé Việt Nam cùng các doanh nghiệp trong nước đang làm tốt chức năng hướng dẫn kỹ thuật, hướng dẫn quản trị, thu mua nông sản, tổ chức chế biến và phân phối chuỗi giá trị.

Việt Nam sẽ nhân rộng mô hình hợp tác PPP ra 10 mặt hàng chủ lực quốc gia, tiến tới nhân rộng ra các nhóm mặt hàng cấp tỉnh và nhóm các mặt hàng địa phương.

Hiện Việt Nam đã thành lập các nhóm công tác PPP ngành hàng, bao gồm: cà phê, trà, rau quả, thủy sản, hồ tiêu và gia vị; lúa gạo và hóa chất nông nghiệp.

Các nhóm công tác PPP ngành hàng đã gắn bó, phối hợp với các đối tác trong chuỗi giá trị để xây dựng các chuỗi giá trị liên kết bền vững, như chuỗi sản xuất và chế biến khoai tây của PepsiCo, chuỗi gạo của Bayer và Vinafood 2, chuỗi cà phê của Nestlé, chuỗi trà của Unilever…

Báo SGGP_ ĐĂNG LÃM

Đây là mối lo lớn, bởi đang là thời điểm nhiều trang trại tăng đàn heo để đáp ứng nguồn thịt cho thị trường Tết Nguyên đán 2019.

3 tháng di chuyển hơn 3.000km

Vừa qua, Trung Quốc công bố phát hiện thêm ổ dịch AFS tại tỉnh Vân Nam vào ngày 21-10 và đã tiêu hủy 7.000 con heo. Tỉnh Vân Nam chỉ cách tỉnh Lào Cai khoảng 700km.

Song song đó, Trung Quốc phát hiện thêm dịch ở tỉnh Chiết Giang và Hồ Nam, với hơn 3.000 con heo bị nhiễm dịch AFS. Dịch AFS đang diễn biến phức tạp tại Trung Quốc, khi tỉnh phát hiện đầu tiên là Liêu Ninh (vào tháng 8-2018) nằm cách tỉnh Vân Nam hơn 3.000km. Chỉ trong vòng 3 tháng, dịch bệnh đã lây lan khá nhanh.

Tính tới thời điểm này, Trung Quốc đã phải tiêu hủy 200.000 con heo. Cứ tốc độ “di chuyển” như trên, theo nhiều chuyên gia nông nghiệp Việt Nam, dịch AFS sẽ ngày càng áp sát biên giới Việt Nam và có nguy cơ lây lan vào Việt Nam chỉ trong thời gian ngắn.

Theo Cục Thú y (Bộ NN-PTNT Việt Nam), dịch AFS phát hiện đầu tiên là năm 1920 tại châu Phi. Đến năm 1950, dịch AFS lây lan ra châu Âu. Nhiều nước châu Âu phải mất hơn 40 năm và rất nhiều kinh phí để tập trung ngăn chặn dịch AFS.

Tuy nhiên, năm 2007, dịch AFS lại tiếp tục bùng phát ở khu vực châu Âu. Tháng 5-2018, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hiệp quốc (FAO), dịch AFS lan rộng ra khỏi nước Nga, đến tháng 8 đã lây sang Trung Quốc và cảnh báo trong thời gian ngắn sẽ ra khỏi phạm vi Trung Quốc.

Không chỉ riêng châu Âu, nhiều nước đang lo ngại trước dịch AFS đã trải qua gần 100 năm nhưng chưa có vaccine ngăn chặn, phòng ngừa và trở thành mối đe dọa cho ngành chăn nuôi heo trên toàn thế giới. Tuy dịch AFS không gây hại cho người, nhưng con heo khi nhiễm bệnh thì sẽ chết trong vòng 3 – 7 ngày và chỉ có biện pháp duy nhất diệt virus là tiêu hủy con heo.

Nhân viên thú y đang sát trùng cho trang trại heo

Về phía Việt Nam, Bộ NN-PTNT cũng đã có công điện khẩn gửi các tỉnh, thành và bộ, ngành liên quan trong việc ngăn chặn nguy cơ xâm nhiễm dịch AFS. Theo một chuyên gia chăn nuôi, hiện nay nhiều trang trại đã chủ động phòng chống dịch AFS nhưng nếu không có sự “bảo vệ” của Nhà nước thì dịch sẽ lây lan rất nhanh. Virus trong dịch AFS tồn tại rất lâu và chỉ có thể bị tiêu diệt ở nhiệt độ cao.

Thậm chí, virus vẫn tồn tại trong sản phẩm chế biến như xúc xích, thịt nguội… Đó cũng là nguyên nhân khiến dịch AFS tại Trung Quốc lây lan rất nhanh, nguyên nhân một phần do nhập thịt, sản phẩm chế biến từ các nước có heo nhiễm bệnh. Do đó, Việt Nam cần phải kiểm tra kỹ thịt và sản phẩm chế biến nhập khẩu. Đặc biệt, virus này còn lây lan qua đường khác như con ve, bọ chét, rận trên heo hoặc qua lông vũ của loài chim.

Nguy cơ thiếu hàng tết

Những thông tin về dịch AFS đang được các trại chăn nuôi cập nhật hàng ngày trong tâm trạng lo lắng. Ông Nguyễn Quang Thụy, chủ một trang trại heo tại huyện Thống Nhất (tỉnh Đồng Nai), cho biết: “Toàn bộ tài sản vốn liếng gia đình đang tập trung vào hơn 1.000 con heo. Hiện tại, trang trại của chúng tôi đã đảm bảo công tác phòng ngừa sinh học như không cho người lạ vào trại, tiêm kháng sinh, vệ sinh chuồng trại… Tuy nhiên, nếu dịch AFS bùng phát tại Việt Nam,chúng tôi  phải lập tức “thanh lý” đàn heo, xem như lỗ lớn vì kinh phí đền bù không được bao nhiêu”.

Tương tự, Công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam cho biết, các trang trại đã phòng ngừa sinh học, sát trùng thường xuyên từ nhà máy đến trang trại, đồng thời cũng đã nhập thuốc test nhanh dịch AFS. Công ty lo lắng trước số lượng tổng đàn heo quá lớn, trong khi dịch bệnh có thể chỉ còn tính từng ngày, chỉ mong các cơ quan quản lý nhà nước thắt chặt kiểm tra, quản lý nhập khẩu để ngăn ngừa phòng dịch từ nước ngoài xâm lấn vào Việt Nam.

Ông Trầm Quốc Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Chăn nuôi an toàn Tiên Phong, cũng lo lắng cho biết nhiều trang trại đang tăng đàn, chuẩn bị hàng cung ứng thị trường Tết Nguyên đán 2019. Nếu dịch bùng phát tại Việt Nam thời điểm này sẽ ảnh hưởng rất lớn cho ngành chăn nuôi heo. Song song đó, Nhà nước cần có kịch bản đền bù thiệt hại, tránh tình trạng nông dân mang heo bị nhiễm dịch AFS đã chết ra ngoài thị trường tiêu thụ. Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi tỉnh Đồng Nai, kiến nghị cần xây dựng kịch bản cho từng khu vực nếu xảy ra dịch AFS.

TPHCM đã chủ động công tác phòng chống dịch AFS nếu lây lan tới địa phương. Theo Chi cục Thú y TPHCM, UBND TP đã có văn bản chỉ đạo Sở NN-PTNT, Sở Công thương, Sở Giao thông Vận tải… về phòng chống dịch AFS.

Trong khi chờ đợi Bộ NN-PTNT ban hành kịch bản nếu dịch AFS bùng phát tại Việt Nam và trong bối cảnh chưa có vaccine phòng ngừa, Chi cục Thú y kiến nghị các bộ, ngành liên quan tập trung quản lý chặt chẽ việc nhập heo từ các nước (đặc biệt từ Trung Quốc) vào Việt Nam; tăng cường quản lý việc xuất, nhập khẩu động vật và sản phẩm động vật; kiện toàn mạng lưới thú y cơ sở để thực hiện tốt việc giám sát dịch bệnh; đầu tư trang thiết bị dụng cụ chuyên ngành để chủ động phòng chống dịch AFS…

Báo SGGP _ THANH HẢI

Ngày 10-11, tại Hà Nội, Bộ NN-PTNT đã tổ chức hội nghị toàn quốc sơ kết 5 năm thực hiện Đề án Tái cơ cấu nông nghiệp do Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chủ trì.

Theo Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường, sau 5 năm thực hiện tái cơ cấu, ngành nông nghiệp đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và thống nhất quan điểm của các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương cũng như của toàn xã hội về sự cần thiết phải cơ cấu lại ngành nông nghiệp.

Sản xuất nông nghiệp chuyển dịch theo hướng phát huy lợi thế phù hợp với nhu cầu thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thị trường tiêu thụ nông sản được mở rộng, cơ cấu sản phẩm xuất khẩu tăng nhanh, tăng tỷ trọng các sản phẩm có lợi thế và sản phẩm đã qua chế biến.

Quang cảnh Hội nghị toàn quốc sơ kết 5 năm tái cơ cấu nông nghiệp. Ảnh: VGP

Đến nay, nông sản Việt Nam hiện đã có mặt tại thị trường của 180 quốc gia và vùng lãnh thổ, kim ngạch xuất khẩu tăng nhanh – bình quân đạt 31,5 tỷ USD/năm, tăng 51,2% so với bình quân giai đoạn 5 năm trước đó…

Bên cạnh những mặt đạt được, các đại biểu dự hội nghị cho rằng Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp cần có chiến lược lâu dài, đòi hỏi có tầm nhìn xa.

Vì vậy, cần có thêm các cơ chế, chính sách mới để thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, triển khai hiệu quả Đề án Xây dựng và phát triển 15.000 hợp tác xã hoạt động có hiệu quả, xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất giữa hộ nông dân với hợp tác xã và doanh nghiệp, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, khuyến khích sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, hiện đại.

Nhất trí với báo cáo sơ kết của Bộ NN-PTNT, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng khẳng định qua 5 năm tái cơ cấu, ngành nông nghiệp đã thu được nhiều kết quả quan trọng, thực hiện mục tiêu và các giải pháp của Nghị quyết Trung ương 7 khóa X và các mục tiêu mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, XII đã đề ra.

Dù vậy, bên cạnh những kết quả đạt được, còn nhiều khó khăn, thách thức đặt ra yêu cầu nhanh chóng khắc phục để phát triển nhanh, bền vững, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp, nâng cao đời sống của người nông dân. Chất lượng tái cơ cấu ở một số nơi còn thấp. Sản xuất chưa gắn với tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương.

Sản xuất rau theo mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại Lâm Đồng

Phó Thủ tướng cũng đánh giá, quy mô của nhiều sản phẩm còn nhỏ, năng suất, chất lượng thấp, chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường nên giá trị gia tăng thấp, giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, tầm nhìn trong giai đoạn tới, cần xác định mục tiêu chung là “xây dựng nền nông nghiệp thông minh hiện đại, cạnh tranh quốc tế và thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững gắn với phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới phồn vinh và văn minh; cải thiện nhanh hơn đời sống của nông dân, góp phần xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường sinh thái, góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng”.

Trên cơ sở tái cơ cấu, Bộ NN-PTNT chủ trì với các bộ, ngành liên quan, các địa phương tổ chức lập các quy hoạch phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng cho nông nghiệp, đặc biệt là xây dựng kế hoạch để xác định lộ trình, nguồn lực đầu tư hạ tầng và phát triển các sản phẩm nông nghiệp, đảm bảo chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ thu hút các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp. Tập trung vào các mô hình kinh doanh mới, góp phần định hướng sản xuất và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Tái cơ cấu nông nghiệp cần sự vào cuộc nhiều hơn nữa của các nhà khoa học, ứng dụng nhanh các thành tựu trong khoa học – công nghệ tiên tiến cho phát triển sản xuất nông nghiệp để tạo ra các sản phẩn nông nghiệp có năng suất, chất lượng, có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Phải tổ chức lại thị trường trong nước, nhất là thị trường bán lẻ.

“Người dân phải được ăn, sử dụng các sản phẩm nông nghiệp sạch, an toàn. Không vì lợi nhuận trước mắt mà đưa ra thị trường các sản phẩm kém chất lượng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng của người dân”- Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Bên cạnh giữ vững các thị trường truyền thống, phải tích cực đàm phán để đưa sản phẩm nông nghiệp Việt Nam đến các thị trường mới; tích cực quảng bá thương hiệu nông sản Việt Nam. Chính phủ, các bộ, ngành sẽ tập trung tạo môi trường thuận lợi cho phát triển nông nghiệp; xây dựng cơ chế, chính sách thuận lợi để hỗ trợ phát triển nông nghiệp, cải cách hành chính, đầu tư cơ sở hạ tầng…

Báo SGGP _ VĂN PHÚC